محەمەد عاریف جزراوی
محەمەد عارف جزیری (١٩١٢ - ١٩٨٦) لە ناوچەی جزیرەی بۆتان لە دایک بووە و یەکێکە لە دیارترین و کاریگەرترین دەنگبێژەکانی مێژووی مۆسیقا و کلتووری کوردی. ئەم هونەرمەندە مەزنە ژیانی خۆی بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی فۆلکلۆری کوردی تەرخان کرد، کە بە دەنگە تاقانە و پڕ لە سۆزەکەی توانی لاپەڕەیەکی نوێ لە هونەری گوزارشتکردن لە ئازار و ئاواتەکانی گەلی کورد بنەخشێنێت. جزیری بە شاخی مۆسیقای کوردی دادەنرێت؛ ئەو نەک تەنها گۆرانیبێژ، بەڵکو پارێزەری ناسنامەی نەتەوەیەک بوو لە ڕێگەی گێڕانەوەی داستانە مێژووییەکان و چامە ئەویندارییەکان. بەرهەمەکانی لە ڕادیۆی بەغدا و تومارە دەنگییەکانی، قوتابخانەیەکی هونەرییان دامەزراند کە تا ئێستاش گەورەترین سەرچاوەن بۆ هونەرمەندانی دوای خۆی. گرنگی ئەم کەڵەپیاوە لەوەدایە کە توانی هونەری ڕەسەنی کوردی لە فەوتان بپارێزێت و بیگەیەنێتە هەموو ماڵێکی کوردستان، هەر بۆیە وەک سیمبولێکی نەمری مۆسیقای کوردی لە یادەوەری نەتەوەییدا دەمێنێتەوە.