کیخوسرەو

کەیخوسرەوی ماد، فەرمانڕەوایەکی مەزنی مێژووی دێرینە کە ساڵانی ٦٢٥ بۆ ٥٨٥ پێش زایین حوکمڕانی کردووە و بنکەی سەرەکیی دەسەڵاتەکەی لە ناوچەی مادی ڕۆژهەڵات و باکووری کوردستان بووە. ئەو بە یەکێک لە بەهێزترین پاشاکانی ئیمپراتۆریەتی ماد دادەنرێت و توانی سوپایەکی ڕێکخراو و پێشکەوتوو بنیات بنێت کە لەسەر بنەمای تیرهاوێژان و سوارچاکان دابەش کرابوون. گرنگترین دەستکەوتی ئەم پاشایە، کۆتاییهێنان بوو بە زۆرداریی ئیمپراتۆریەتی ئاشوور. لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین، کەیخوسرەو بە هاوپەیمانی لەگەڵ بابلییەکان توانی هێرش بکاتە سەر شاری نەینەوا و پایتەختی ئاشوورییەکان بڕوخێنێت، کە ئەمەش گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە نەخشەی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی ئەو سەردەمەدا دروست کرد. بۆچی کەیخوسرەو بۆ ئەمڕۆی کورد گرنگە؟ زۆربەی مێژوونووسانی نێودەوڵەتی و ڕۆژهەڵاتناسان، لەوانە فلادیمێر مینۆرسکی و توێژەرانی دایەرەتولمەعاریفی ئێرانیکا، جەخت لەوە دەکەنەوە کە مادەکان باوانە ڕاستەوخۆکانی گەلی کوردن. هەروەها هێرۆدۆت لە پەرتووکی مێژووی خۆیدا بە وردی باسی سەرکەوتنەکانی ئەم پاشایە دەکات. کەیخوسرەو تەنها جەنگاوەر نەبوو، بەڵکو دامەزرێنەری یەکەمین قەوارەی سیاسیی گەورەی نەتەوەیی بوو لە ناوچەکەدا کە ناسنامەی مێژوویی کورد بەستراوەتەوە بەو سەردەمە زێڕینەوە. ئەو هێمای یەکگرتوویی و ڕزگاربوونە لە ژێردەستەیی.