دیاکۆ

دیۆکۆس (٧٢٧ - ٦٧٥ پێش زایین) لە ناوچە شاخاوییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەرکەوت و حوکمڕانی کرد. وەک دامەزرێنەری یەکەمین دەسەڵاتی ناوەندیی مادەکان دەناسرێت کە توانی کۆتایی بە پەرتەوازەیی هۆزەکان بهێنێت. بەپێی سەرچاوە مێژووییە کۆنەکان، دیۆکۆس لە سەردەمێکدا دەرکەوت کە هەرێمەکانی ماد تووشی جەنگ و ئاڵۆزی بوبوون. ئەو بەهۆی دادپەروەری و لێهاتوویی لە چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکاندا، ناوبانگی دەرکرد و وەک دادوەرێکی دادپەروەر لەلایەن خەڵکەوە هەڵبژێردرا. دواتر ئەم متمانەیە بووە بنەمایەک بۆ ئەوەی وەک پاشایەکی یەکگرتوو بناسرێت. یەکێک لە کارە هەرە گرنگەکانی، بنیادنانی شاری ئەکباتانا (هەمەدانی ئێستا) بوو وەک پایتەختێکی سەربازی و سیاسی، کە بە حەوت شوورەی ڕەنگاوڕەنگ دەورە درابوو. گرنگی دیۆکۆس لە ئەمڕۆدا لەوەدایە کە ئەو وەک ڕەمزی یەکگرتوویی نەتەوەیی و دامەزرێنەری یەکەمین قەوارەی سیاسیی گەورە لە مێژووی گەلانی ناوچەکەدا سەیر دەکرێت. ئەو بناغەی دەوڵەتێکی دانا کە دواتر بووە یەکێک لە گەورەترین ئیمپراتۆریەتەکانی جیهانی کۆن و توانی بەرەنگاری دەسەڵاتی ئاشوورییەکان ببێتەوە. پاشماوەی کار و تێڕوانینە سەربازی و نژیاروانییەکانی، تا ئێستاش وەک بەشێکی زیندوو لە ناسنامەی مێژوویی ناوچەکە ماونەتەوە.