Ronahî û Rehma Îslamê: Aştî, Mucîze û Çîrokên Qedîm

☪️ Nûra Îro **Ronahî û Rehma Îslamê: Aştî, Mucîze û Çîrokên Qedîm** Di rûpelên dîroka mirovahiyê de, Îslam weke deryayek fireh a zanîn, ronahî û aştîyê şîn bûye. Ev dînê pîroz, ku bi Peyxemberê me yê rêzdar Muhemmed (silavên Xwedê lê bin) gihîştiye me, ne tenê rêgezek jiyanê ye, lê herweha çavkaniyek bêdawî ya mucîzeyên Xwedayî û çîrokên têrî-hîkmet e ku dilan vedike û giyanan geş dike. Em ê di vê gotarê de, bi zimanê Kurmancî yê bedew, çend aliyên vê ronahiya Îslamê vekolîn, bala xwe bidin ser girîngiya aştiyê, hêza mucîzeyî ya Quranê, û dersên bilind ên ji çîrokên pêxemberan. ✦ **Aştî: Bingehê Her Tiştî di Îslamê de** Aştî, bi Erebî "silam", ne tenê peyveke di ferhenga Îslamê de ye, lê felsefeyek tevahî ye ku tevahiya jiyana misilmanan dimeşîne. Peyva "Îslam" bi xwe jî ji koka "silam" tê, ku tê wateya "teslîmbûn" û "aştî". Ev yek nîşan dide ku armanca Xweda ya ji bo mirovan, jiyanek bi aştî û aramî ye, him di navbera mirovan de, him jî di navbera mirov û Afirînerê xwe de. Quran bi ayetên xwe yên zelal û bi hezaran heqdîsên pêxemberî, aştî û hevgirtinê li ser her tiştî bilind dike. Mînak, Quran dibêje: ﴿Ey ewên ku bawerî anîne! Bi tevahî têkevin aştîyê, û neçin pey gavên şeytan; bi rastî ew ji we re dijminekî aşkerayî ye.﴾ (Beqere: 208). Di vê ayetê de, Xweda misilmanan teşwîq dike ku bi tevahî xwe teslîmî aştîyê bikin, ji ber ku aştî riya rast û rast e, berevajî rêya şeytan ku her dem fitne û pevçûnê çêdike. Jiyana Peyxember Muhemmed (silavên Xwedê lê bin) bi xwe jî mînakek zelal a aştiyê ye. Di gelek bûyeran de, wî ji şer û pevçûnê dûr ket, û heta ku gengaz bû, riyên aştiyê hilbijart. Peymana Hudeybîyayê ya di sala 628 P.Z. de, delîlek berçav e ji bo vê yekê, ku wî li şûna şerekî mezin, bi sebir û dîtinê, peymanek aştiyê îmze kir. ✦ **Mucîzeyên Quranê: Hêza Gotina Xwedê** Quran, Pirtûka Xwedayî ya dawîn, bi xwe mucîzeyek bêhempa ye. Ji bilî naveroka xwe ya bêkêmasî ya ders û rêberî, Quran xwe bi şêwaza xwe ya wêjeyî, zanista xwe ya pêşketî, û pêşbîniyên xwe yên rastîn dide nasîn ku tu pirtûkek din nikare bigihîne wê. Ew ne tenê peyvên ku ji dil lêv bûne, lê dengê Xweda ye ku bi rêya Cîbrîl gihîştiye Peyxember Muhemmed (silavên Xwedê lê bin) di navbera salên 610 û 632 P.Z. de. Mînak, Quran di derbarê afirandina mirov de agahdariyên pir rast dide ku zanîsta nûjen her diçe wan piştrast dike: ﴿Û me mirov ji kokek axê afirandiye. Paşê me ew kir nektîçek di cîhekî ewledar de. Paşê me nektîçê kir xwîna cemidî…﴾ (Muminûn: 12-14). Ev hûrgiliyên ku beriya 1400 salan hatine dayîn, ji bo zanista wê demê ne gengaz bûn. Mucîzeya din a Quranê, bêguman, nebûna guherîn an tahrîratê ye. Bi salan, bi hezaran mirov wê ji ber dilê xwe kirine, û heta îro jî bi milyonan misilman li çar aliyê cîhanê heman pirtûkê dixwînin, bêyî ku peyvek wê hatibe guhartin. Ev yek, ji aliyê Xweda ve tê parastin: ﴿Bi rastî, em in yên ku Quranê hinartine, û bi rastî em ê wê biparêzin.﴾ (Hicr: 9). ✦ **Çîrokên Pêxemberan: Dersên Jiyanî Ji Dîroka Pîroz** Quran ne tenê pirtûkek qanûnî û felsefî ye, lê herweha berhevokek fireh a çîrokên pêxemberan e ku ji Hz. Adem dest pê dike û diqede bi Hz. Muhemmed (silavên Xwedê li ser wan hemûyan bin). Van çîrokan, ne tenê ji bo ku em bizanibin di paşerojê de çi çêbûye, lê ji bo ku em jê hîn bibin, dersan derxin û jiyana xwe li gorî wan rêber bikin, hatine vegotin. Mînak, çîroka Hz. Nûh (silavên Xwedê lê bin), ku gelek salan gelê xwe vexwendiye Îslamê, lê tu kesî jê bawer nekiriye, me hîn dike ku sebir û domdarî ji bo Xweda çiqasî girîng e. Wî, bi fermana Xwedê, keştiyek mezin çêkiriye da ku xwe û ewên ku jê bawer dikin ji tûfana mezin rizgar bike – ev çîrok di salên dûr P.Z. de bûye, û di Quranê de bi zelalî hatiye vegotin. Çîroka Hz. Yûsif (Yûsuf) (silavên Xwedê lê bin) di sûreyek tevahî de, jiyaneke tije ceribandin, îxanet û dilovanî nîşan dide. Ew ji aliyê birayên xwe ve hatiye firotin, ketiye zîndanê, lê di dawiyê de bûye wezîrekî girîng li Misrê. Ev çîrok me dide zanîn ku Xweda her tim bi kesên sebirkar û dilpak re ye, û ku her zehmetî di dawiyê de dê bi rizgarî biqede. Her du çîrok jî mînakên diyar in çawa di nav tengasî û neheqiyê de, pêxemberan baweriya xwe bi Xweda winda nekirine, û di dawiyê de ew bi ser ketine. Di encamê de, Îslam dînê aştî, ronahî û hîkmetê ye. Bi girtina ders ji mucîzeyên Quranê û çîrokên pêxemberan yên qedîm, em dikarin jiyanek rastdar, aştîxwaz û bextewar bi dest bixin, di vê cîhanê de û di Axretê de. Bila Xweda me hemûyan li ser riya rast bigire. #NûraÎro #Quran #Pêxember #Aştî